ความแตกต่างอยู่ที่ “อากาศไหลไปทางไหน”
แรงดันห้องเกิดจากสมดุลระหว่างลมจ่าย ลมกลับ ลมระบาย และการรั่วผ่านช่องเปิด หากแรงดันภายในสูงกว่าพื้นที่ข้างเคียง อากาศมีแนวโน้มไหลออก เรียกว่าห้องแรงดันบวก หากแรงดันต่ำกว่า อากาศมีแนวโน้มไหลเข้า เรียกว่าห้องแรงดันลบ
ห้องแรงดันบวก
ใช้เมื่อต้องการป้องกันผลิตภัณฑ์หรือพื้นที่สะอาดจากฝุ่นและสิ่งปนเปื้อนภายนอก อากาศที่ผ่านการกรองถูกจ่ายเข้ามากกว่าที่นำออก เมื่อมีช่องรั่วหรือเปิดประตู อากาศจึงเคลื่อนจากห้องสะอาดออกสู่พื้นที่สะอาดน้อยกว่า
ตัวอย่างการประยุกต์อาจพบในพื้นที่ผลิตที่ต้องการปกป้องผลิตภัณฑ์ งานประกอบความละเอียดสูง หรือโซนสะอาดที่กำหนด Pressure Cascade จากด้านในออกด้านนอก
ห้องแรงดันลบ
ใช้เมื่อต้องการควบคุมสาร อนุภาค กลิ่น หรือสิ่งปนเปื้อนไม่ให้ออกจากห้อง ลมระบายมากกว่าลมจ่าย ทำให้อากาศไหลเข้าห้องและถูกนำไปผ่านระบบบำบัดหรือกรองตามความเสี่ยง
การออกแบบต้องพิจารณาความปลอดภัยของผู้ปฏิบัติงาน จุดปล่อยอากาศ การสำรองระบบ และข้อกำหนดเฉพาะของงาน ไม่ควรใช้เพียงพัดลมดูดอากาศโดยไม่มีการคำนวณอากาศชดเชย
แล้วห้องปลอดเชื้อควรใช้แบบใด?
ไม่มีคำตอบเดียว ต้องถามก่อนว่า “ต้องปกป้องอะไรจากอะไร” หากเป้าหมายคือปกป้องผลิตภัณฑ์จากภายนอก มักเริ่มจากแนวคิดแรงดันบวก หากเป้าหมายคือกักสิ่งอันตรายภายใน อาจต้องใช้แรงดันลบ หรือใช้การแบ่งโซนและอุปกรณ์เฉพาะร่วมกัน ในบางกระบวนการต้องปกป้องทั้งผลิตภัณฑ์และบุคลากร จึงต้องออกแบบหลายชั้น
สิ่งที่ต้องตรวจระหว่างใช้งาน
- ค่าความดันต่างและทิศทางลมที่ประตู
- การทำงานของเกจ เซนเซอร์ สัญญาณเตือน และระบบบันทึก
- สภาพซีลประตู ช่องผ่านท่อ และจุดรั่วของเปลือกห้อง
- สมดุลลมหลังเปลี่ยนไส้กรองหรือปรับเครื่องจักร
แรงดันที่ถูกต้องต้องคงอยู่ในสภาวะใช้งานจริงและสัมพันธ์กับระบบ Airlock ขั้นตอนเปิดประตู และพฤติกรรมของผู้ใช้งาน
ปรึกษาโครงการ Cleanroom กับ SIC Cleanroom Solutions
ทีมงานให้บริการสำรวจ ออกแบบ ผลิต ติดตั้ง และสนับสนุนการตรวจรับระบบ Cleanroom โดยรายละเอียดจริงควรกำหนดจากกระบวนการผลิต ความเสี่ยง และมาตรฐานที่โครงการต้องปฏิบัติตาม
- โทร: 081-642-0997
- อีเมล: prasert@sic-cleanroom.net
- LINE: prasert1472